przeciwieństwie do większości Europy w Holandii , w tym w Polsce dni 1 i 3 maja nie są tak celebrowane, a właściwie nie są niczym ważnym i nie są to dni wolne od pracy dalej zwanymi dniami świątecznymi. Ważniejsze są dwie kolejne daty: 4 i 5 maja, czyli Dodenherdenking (Dzień Pamięci Poległych) oraz Bevrijdingsdag (Dzień Wyzwolenia). Mimo że także nie są one oficjalnie dniami wolnymi od pracy , to można je uznać za bardzo ważnie holenderskie święta.
2 minuten stilte, ook voor Stadsbeheer #stadswachtN. Monument locatie Oudedijk / Willem Ruyslaan #samen stil #samenrespect #Steenvandemiljoenentranen >HP pic.twitter.com/GJPIOvvRxO
— StadswachtNoord010 (@stadswachtN) 4 maja 2018
Dodenherdenking
Wieczorem 4 maja Holandia oddaje cześć wszystkim Holendrom – cywilom i żołnierzom – poległym w Holandii i na świecie podczas II wojny światowej, oraz w misjach pokojowych. To Dodenherdenking – Dzień Pamięci o Poległych, obywatelach tego kraju.
Holenderski Dzień Pamięci o Poległych ma swój odpowiednik w innych krajach:
- we Francji – Jour du Souvenir lub L’Armistice, Dzień Rozejmu na froncie zachodnim 11 listopada 1918 r.
- w Wielkiej Brytanii – Rememberance Day (Dzień Pamięci , druga niedziela listopada) dla uczczenia pamięci poległych żołnierzy w obu wojnach światowych
- w USA – Memorial Day (ostatni poniedziałek maja) dla uczczenia pamięci wszystkich poległych amerykańskich żołnierzy.
- Polska niestety nie uznaje takiej tradycji.
Główne obchody Dnia Pamięci Poległych odbywają się na placu Dam w Amsterdamie, ale każde mniejsze miasto organizuje także własne celebracje. O godzinie 20:00 w całym kraju zapada dwuminutowa cisza: ludzie na chodnikach zatrzymują się, wszyscy pracujący odrywają się na chwilę od swoich obowiązków, samochody, autobusy i pociągi stają. Jest to moment, w którym myśli wszystkich biegną ku tym, o których tego dnia pamięta się w szczególny sposób.
Dodenherdenking na placu Dam
- Narodowy Dzień Pamięci Poległych na placu Dam w Amsterdamie obchodzi się zawsze według tego samego, stałego protokołu:
- -Uroczystości zaczynają się o godzinie 18:55 w kościele Nieuwe Kerk przy placu Dam. W ceremonii udział biorą członkowie rodziny królewskiej, przedstawiciele rządu, dowódcy wojskowi oraz osoby reprezentujące różne ugrupowania oraz ruchy społeczne.
- -O 19:50 wszyscy opuszczają Nieuwe Kerk i mijając szpaler weteranów wojennych, udają się pod pomnik na placu Dam.
- -Przedstawiciel Narodowego Komitetu 4 i 5 maja wygłasza krótką przemową, a król i królowa zapalają świece pod pomnikiem w imieniu wszystkich obywateli Holandii.
- -Następnie na placu rozlega się sygnał zagrany na trąbce, a po nim cały kraj zamiera w ciszy na dwie minuty.
- -Po dwóch minutach odgrywany jest „ Wilhelmus”, hymn Królestwa Niderlandów.
- -Po hymnie przychodzi czas na krótką mowę o znaczeniu 4 maja.
- -Świece pod pomnikiem zapalają przedstawiciele rządu, w tym premier.
- -Uczeń odczytuje napisany przez siebie specjalnie na tę okazję wiersz.
- -Grupa uczniów składa pod pomnikiem kwiaty.
- -Na zakończenie uroczystości rozpoczyna się pochód, podczas którego każdy może złożyć pod pomnikiem kwiaty.
Ofiary
Przez długie lata w kraju prowadzono dyskusje, kogo należy 4 maja wspominać, a kogo nie. Do 1961 roku Dzień Pamięci dotyczył wyłącznie holenderskich ofiar w czasie II wojny światowej. Następnie memorandum 4 maja dopasowano tak, aby pamięć wszystkich obejmowała tego dnia także osoby, które oddały swoje życie w innych konfliktach zbrojnych (mowa tu na przykład o tak zwanych „akcjach policyjnych” w czasie wyzwalania się niegdysiejszych Holenderskich Indii Wschodnich spod wpływu Królestwa czy misjach pokojowych w Libanie, Bośni oraz Afganistanie).
Bevrijdingsdag (Dzień Wyzwolenia)
Dzień kapitulacji Niemiec w Holandii w 1945 r. obchodzony jest w Holandii 5 maja jako Bevrijdingsdag (Dzień Wyzwolenia). To także czas refleksji nad wolnością, demokracją – zdobyczami, które przyniósł Holandii koniec II wojny światowej. Holendrzy przywiązują dużą wagę, by te wartości pielęgnować i promować wśród nie tylko najmłodszych.
„Przekazuj wolność innym” to hasło tegorocznych obchodów.
Początkowo Dzień Wyzwolenia 5 maja obchodzono co pięć lat, 5 maja jest świętem narodowym Holandii dopiero od 1990 r. (nie wszyscy mają jednak wolne od pracy).
